|
:: پراكنش مكاني جامعه عشايري ايران |
|
|
|
نوشته شده توسط ماهان ادیب
|
|
۲۱ خرداد ۱۳۸۶ |
|
بيشترين تراكم خانوار عشايري در حوزه زاگرس ميباشد، و بطور كلي ميتوان عشاير كشور را در قلمروهاي زير تقسيم بندي كرد. 1- حوزه شمال غرب: اين حوزه شامل استانهاي آذربايجان غربي، شرقي و اردبيل ميباشد. مهمترين ايلات اين قطب را عشاير شاهسون، جلالي، قره داغ (ايل ارسباران) ميلان، اشكاك، زرزا، پيران، پنيانشين، سادات، قره پاپاق، مامش تشكيل ميدهند و بالغ بر 22450 خانوار ميشوند. همچنين تراكم نسبي جمعيت عشاير كوچنده اين محدوده 5/1 نفر در كيلومتر مربع است. 2- حوزه غرب: مهمترين ايلات غرب كشور را ايلات ذلكي، مميوند، كرد، زوله، زنگنه، بيرانوند، حسنوند، پاپي، تركاشوند، مكلشاهي، خزل، جمهور، اركوازي، امرايي، ايران، بان زرده، بدره، پايروند، يارم طاقلو، دريكوند، جاف، ثلاث باباجاني، جودكي، دلفان، دهبالاني، شوهان، قلخاني، كرند، كلهر، گوران، ميش خاص و ... تشكيل ميدهند كه عمدتاً در استانهاي همدان، ايلام، كرمانشاه، لرستان وشمال خوزستان استقرار دارند. اين بخش بالغ بر 29645 خانوار را در بر ميگيرد و تراكم نسبي جمعيت عشاير در اين محدود 1/1 نفر در كيلومتر مربع است. 3- حوزه جنوب و جنوب غرب: مهمترين ايلات اين محدوده جغرافيايي را ايلات بختياري، باشت بابويي، جرقويه، بولي، دشمن زياري، قشقايي، بويراحمد، بهمئي، طيبي، ممسني، خمسه، فارسيمدان، كشكولي، عرب، دره شوري، باصري، چرام و ... تشكيل ميدهند كه در محدوده استانهاي چهار محال و بختياري، فارس، اصفهان، كهگيلويه و بويراحمد، بوشهر، خوزستان و چهارمحال و بختياري استقرار دارند. اين مجموعه بالغ بر 93861 خانوار و يا حدود 50 درصد عشاير كشور را تشكيل ميدهند. تراكم نسبي جمعيت عشايري در اين محدوده 40 نفر در كيلومتر مربع ميباشد. 4- حوزه جنوب شرق: مهمترين ايلات اين محدوده افشار، جبال بارزي، بلوچ، آئينهاي، سليماني، قرايي، آسيابر، خواجويي، برخوري، پشتكوهي، جازي، جاويدان، جبال بارزي، رائيني، مابكي، شكاري، شنبو، غربا، كامراني، كمچي، كماچي سنجري، كوهشاهي، نرمي، ممني، مهيني، لك بختياري، بچاقچي و ... هستند كه عمدتاً در استانهاي كرمان، سيستان و بلوچستان و هرمزگان استقرار دارند. كل خانوارهاي كوچنده در اين قطب 35617خانوار ميشود و تراكم نسبي جمعيت اين محدوده در حدود 6/0 نفر در كيلومتر مربع است. 5- حوزه شمال شرق: مهمترين ايلات اين محدوده سنگسريها، بهلوليها و كردهاي شمال خراسان ميباشند كه بصورت پراكنده و به حالت رمهگرداني و نيمه كوچندگي بسر ميبرند. تعداد خانوارهاي اين حوزه قريب به 10723 ميباشد. تراكم نسبي اين منطقه در حدود 15/0 نفر در كيلومتر مربع ميباشد. 6- حوزه جنوب البرز و حواشي دشت كوير: اين محدوده در برگيرنده استانهاي تهران، قم و مركزي ميباشد كه جمعيت نسبي و تعداد خانوارهاي اين قطب در مقايسه با ساير نقاط عشايري كشور بسيار اندك است. مهمترين ايلات اين منطقه عبارتند از: سنگسري، هداوند، شاهسون بغدادي و مغان. چنانكه از آمارهاي ذكر شده برميآيد تراكم جمعيت عشايري در محدودههاي نوار زاگرس كشور بيشتر است و اين حوزه بخش قابل ملاحظه عشاير كشور را در خود جاي داده است. بعلاوه با وجود اين تراكم در ساير نقاط كشور عشاير نيز بطور پراكنده و يا مجتمع مستقر هستند. با اين وصف جامعه عشايري در بيش از نيمي از مساحت كشور گسترده شده و بهرهبرداري از منابع طبيعي تجديدشونده بويژه مراتع در اين عرصهها را در اختيار دارند. همچنين قلمرو ييلاقي و قشلاقي عشاير فرابخشي، فراشهرستانهاي و فرااستاني بوده و لذا فراتر از مرزهاي سياسي و طبيعي قرار ميگيرد. بنابراين نظم برنامهريزي براي عشاير از تقسيمات كشوري، يا طبيعي تبعيت نميكند. قالب اصلي برنامهريزي براي اين جمعيت زيستبومهاي عشايري است كه در حال حاضركل اين جمعيت در چرخه شامل قشلاق، ييلاق و ميانبند در قالب 160 زيستبوم تقسيمبندي گرديده است.
منبع: سایت www.ashayer.ir
|
|
آخرين بروز رساني ( ۰۶ تير ۱۳۸۶ )
|